Planowane zmiany prawne
Od wielu miesięcy trwają intensywne prace nad projektem nowelizacji ustaw z 11 maja 2001 „O obowiązkach przedsiębiorcy w zakresie odzysku oraz recyklingu niektórych odpadów oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej” oraz „O opakowaniach i odpadach opakowaniowych.
W wyniku tych prac powstało kilka projektów. Najbardziej aktualny to projekt ustawy z dnia 19 listopada 2008 roku „O gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi”. Niniejszy projekt łączy w sobie zapisy zarówno jednej jak i drugiej ustawy, ponadto pojawiło się w nim szereg nowych regulacji.
Przepisy nowej ustawy najprawdopodobniej wejdą w życie z dniem 01 stycznia 2010 roku. Poniżej najważniejsze zmiany:
a.1. wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach,
a.2. wprowadza do obrotu pod własnym oznaczeniem produkty w opakowaniach, których wytworzenie zlecił innemu przedsiębiorcy,
a.3. pakuje produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadza je do obrotu, z wyłączeniem jednostek handlu detalicznego
a.4. prowadzi jednostki handlu detalicznego o powierzchni handlowej powyżej 500 m2 lub więcej niż jedną jednostkę handlu detalicznego o łącznej powierzchni handlowej powyżej 5 000 m2 i pakuje produkty z przeznaczeniem do sprzedaży w tych jednostkach
Wprowadzenie do obrotu – udostępnienie odpłatnie albo nieodpłatnie, po raz pierwszy na terytorium kraju w celu używania lub dystrybucji; wprowadzeniem do obrotu jest również import lub wewnątwspólnotowe nabycie opakowań lub produktów w opakowaniach na własne potrzeby
b. Prowadzący recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku
c. eksporter odpadów opakowaniowych lub wewnątrzwspólnotowy dostawca odpadów opakowaniowych
II. Kiedy należy się zarejestrować
a. Wprowadzający produkty w opakowaniach przed rozpoczęciem wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach jest obowiązany złożyć marszałkowi województwa wniosek o wpis do rejestru oraz uzyskać numer rejestrowy
b. Prowadzący recykling lub inne niż recykling procesy odzysku odpadów opakowaniowych przed wystawieniem pierwszego dokumentu potwierdzającego recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku jest obowiązany złożyć marszałkowi województwa wniosek o wpis do rejestru oraz uzyskać numer rejestrowy
c. Eksporter odpadów opakowaniowych lub wewnątrzwspólnotowy dostawca odpadów opakowaniowych przed wystawieniem pierwszego dokumentu potwierdzającego eksport lub wewnątrzwspólnotową dostawę odpadów opakowaniowych do recyklingu lub innych niż recykling procesów odzysku jest obowiązany złożyć marszałkowi województwa wniosek o wpis do rejestru oraz uzyskać nr rejestrowy
d. Organizacja odzysku opakowań przed zawarciem pierwszej umowy przejmującej od wprowadzającego produkty w opakowaniach obciążające go obowiązki jest obowiązana złożyć marszałkowi województwa wniosek o wpis do rejestru oraz uzyskać nr rejestrowy.
Prowadzący działalność w więcej niż jednym zakresie, o którym mowa z punktach a-d, składa jeden wniosek o wpis do rejestru, obejmujący dane wymagane dla wniosku o wpis do rejestru w zakresie wykonywanych działalności.
a. w stosunku do wszystkich przedsiębiorców podlegających wpisowi do rejestru następujące dane:
a.2. adres do doręczeń na terytorium kraju w przypadku przedsiębiorcy zagranicznego,
a.3. numer w rejestrze przedsiębiorców albo ewidencji działalności gospodarczej lub innym właściwym rejestrze,
a.4. numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz REGON, o ile posiada;
b. w stosunku do wprowadzającego produkty w opakowaniach dodatkowo następujące dane:
b.1. wskazanie jednej z metod, o których mowa w art. 22 ust. 2, wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 22 ust. 1,
b.2. wskazanie miejsca przechowywania ewidencji, znajdującego się na terytorium kraju;
c. w stosunku do prowadzącego recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku dodatkowo następujące dane:
c.1. kod i nazwę rodzaju odpadów opakowaniowych przyjmowanych do recyklingu oraz innych niż recykling procesów odzysku,
c.2. informację o posiadanych decyzjach w zakresie gospodarowania odpadami, w tym rodzaj posiadanej decyzji, numer decyzji, datę wydania decyzji, termin obowiązywania decyzji, nazwę oraz oznaczenie organu, który wydał decyzję,
c.3. informację o stosowanym procesie recyklingu lub innym niż recykling procesie odzysku, z podaniem typu procesu
c.4. informację o zdolnościach przetwórczych instalacji lub urządzeń służących do recyklingu lub innych niż recykling procesów odzysku,
c.5. informację o miejscu prowadzenia działalności w zakresie recyklingu lub innych niż recykling procesów odzysku,
c.6. informację o wdrożonym systemie jakości, systemie zarządzania środowiskowego, albo o ich braku;
d. w stosunku do eksportera odpadów opakowaniowych lub wewnątrzwspólnotowego
dostawcy odpadów opakowaniowych dodatkowo następujące dane:
d.1. kod i nazwę rodzaju odpadów opakowaniowych przyjmowanych w celu poddania ich recyklingowi lub innym niż recykling procesom odzysku poza terytorium kraju,
d.2. informację o posiadanych decyzjach w zakresie gospodarowania odpadami, w tym rodzaj posiadanej decyzji, numer decyzji, datę wydania decyzji, termin obowiązywania decyzji oraz oznaczenie organu, który wydał decyzję;
e. w stosunku do organizacji odzysku opakowań dodatkowo następujące dane:
e.1. rodzaje opakowań określonych załączniku nr 1 do ustawy, w stosunku do których organizacja odzysku opakowań zamierza przejmować obowiązki
IV. Wymogi dodatkowe – oświadczenia.
a. Do wniosku o wpis oraz o zmianę wpisu do rejestru dołącza się uwierzytelnioną przez przedsiębiorcę kopię dowodu uiszczenia opłaty rejestrowej oraz oświadczenie o spełnieniu wymagań niezbędnych do wpisu do rejestru oraz pozostawania wpisanym do rejestru.
b. Przedsiębiorca jest obowiązany dołączyć do wniosku o wpis do rejestru oraz do wniosku o zmianę wpisu do rejestru oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, potwierdzające, że dane zawarte w tych wnioskach są zgodne ze stanem faktycznym.
a. Marszałek województwa dokonuje wpisu przedsiębiorcy podlegającego wpisowi do rejestru na jego wniosek w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku o wpis.
b. Wpis do rejestru polega na wprowadzeniu do systemu informatycznego danych zawartych we wniosku o wpis lub o zmianę wpisu niezwłocznie po ich złożeniu. Wpis jest dokonany z chwilą zamieszczenia danych w rejestrze.
a. Główny Inspektor Ochrony Środowiska:
a.1. prowadzi rejestr w postaci bazy danych zapisanej na informatycznych nośnikach danych
a.2 archiwizuje, przechowuje i przetwarza dane wpisane do rejestru;
a.3. zapewnia bezpieczeństwo danych wpisanych do rejestru.
Dane zawarte w rejestrze są jawne i dostępne dla osób trzecich. Udostępnienie danych zawartych w rejestrze następuje w siedzibie urzędu marszałkowskiego. Od dnia dokonania wpisu nikt nie może zasłaniać się nieznajomością treści wpisu w rejestrze, chyba że mimo zachowania należytej staranności nie mógł wiedzieć o wpisie.
a. Dokonując wpisu do rejestru marszałek województwa, nadaje przedsiębiorcom podlegającym wpisowi numer rejestrowy.
b. Marszałek województwa przekazuje przedsiębiorcom, informacje odokonaniu wpisu do rejestru oraz o nadanym numerze rejestrowym.
c. Wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany umieszczać numer rejestrowy na fakturach związanych z obrotem produktami w opakowaniach.
d. Prowadzący recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku są obowiązani umieszczać numer rejestrowy na dokumentach potwierdzających recykling lub inne niż recykling procesy odzysku odpadów opakowaniowych.
e. Eksporter odpadów opakowaniowych lub wewnątrzwspólnotowy dostawca odpadów
opakowaniowych są obowiązani umieszczać numer rejestrowy na dokumentach potwierdzających eksport odpadów opakowaniowych lub wewnątrzwspólnotową dostawę odpadów opakowaniowych.
a. Wpis do rejestru podlega opłacie rejestrowej.
b. Przedsiębiorca podlegający wpisowi do rejestru jest zwolniony z uiszczania opłaty rejestrowej, o ile wdrożył System Zarządzania Środowiskowego zgodny z wymaganiami Europejskiego Systemu Ekozarządzania i Audytu (EMAS) oraz uzyskał wpis do rejestru.
c. Wprowadzający produkty w opakowaniach uiszcza w terminie do końca lutego każdego roku opłatę roczną.
d. Opłaty rocznej nie uiszcza się w roku, w którym została uiszczona opłata rejestrowa.
e. Opłatę rejestrową i roczną uiszcza się na odrębny rachunek bankowy urzędu marszałkowskiego. Wpływy z opłaty rejestrowej i rocznej stanowią dochody budżetu województwa samorządowego z przeznaczeniem na obsługę należności z tytułu opłat produktowych i prowadzenie rejestru.
f. Górna stawka opłaty rejestrowej i rocznej wynosi 600 zł, przy czym dla mikroprzedsiębiorców górna stawka opłaty rejestrowej i rocznej wynosi 300 zł.
g. Minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokości stawek:
Marszałek województwa odmawia, w drodze decyzji, wpisu do rejestru, jeżeli:
a. Prowadzący recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku, eksporter odpadów opakowaniowych lub wewnątrzwspólnotowy dostawca odpadów opakowaniowych oraz organizacja odzysku opakowań złożyli wniosek o wpis do rejestru przed upływem 2 lat od wykreślenia z rejestru z powodu cofnięcia decyzji w zakresie gospodarowania odpadami lub z powodu określonego w art. 15 ust. 4;
b. prowadzący recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku, eksporter odpadów opakowaniowych lub wewnątrzwspólnotowy dostawca odpadów opakowaniowych nie spełnia wymagań określonych w przepisach o odpadach
c. prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej we wniosku działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę podlegającego wpisowi do rejestru;
d. organizacja odzysku opakowań nie dopełniła obowiązków lub nie spełnia kryteriów
e. nie uiszczono opłaty rejestrowej
a. W przypadku zmiany danych zawartych w rejestrze, przedsiębiorca wpisany do rejestru jest obowiązany złożyć marszałkowi województwa, w terminie 14 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana, wniosek o zmianę wpisu do rejestru.
b. W razie zaniedbania w/w obowiązku w zakresie zmiany adresu, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
c. W przypadku zmiany siedziby przedsiębiorcy wpisanego do rejestru wniosek o zmianę wpisu do rejestru składa się marszałkowi województwa właściwemu przed zmianą. Po dokonaniu zmiany wpisu marszałek województwa przekazuje niezwłocznie akta rejestrowe marszałkowi województwa właściwemu ze względu na nową siedzibę przedsiębiorcy wpisanego do rejestru.
d. Wniosek odpowiednio zawiera:
d.2. nazwę przedsiębiorcy wpisanego do rejestru oraz oznaczenie jego siedziby i adres;
d.3. numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz REGON, o ile taki posiada;
a. W przypadku zakończenia wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach, wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany złożyć marszałkowi województwa, w terminie 14 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania tej działalności, wniosek o wykreślenie z rejestru.
b. W przypadku zaprzestania wystawiania przez prowadzącego recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku dokumentów potwierdzających recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku, jest on obowiązany złożyć marszałkowi województwa, w terminie 14 dni od dnia trwałego zaprzestania wystawiania dokumentów, wniosek o wykreślenie z rejestru.
c. W przypadku zaprzestania wystawiania przez eksportera lub wewnątrzwspólnotowego dostawcę odpadów opakowaniowych dokumentów potwierdzających eksport lub wewnątrzwspólnotową dostawę odpadów opakowaniowych, jest on obowiązany złożyć marszałkowi województwa, w terminie 14 dni od dnia trwałego zaprzestania wystawiania dokumentów, wniosek o wykreślenie z rejestru.
d. W przypadku otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości organizacji odzysku opakowań, organizacja odzysku opakowań jest obowiązana złożyć marszałkowi województwa, w terminie 7 dni, wniosek o wykreślenie z rejestru.
e. Wnioski, o których mowa w ust. a-d, odpowiednio zawierają:
e.2 nazwę przedsiębiorcy wpisanego do rejestru oraz oznaczenie jego siedziby i adres;
e.3. numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz REGON, o ile taki posiada;
e.4 datę zaprzestania wykonywania działalności albo datę otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości organizacji odzysku opakowań.
f. Wykreślenia z rejestru przedsiębiorcy wpisanego do rejestru dokonuje, w drodze decyzji,marszałek województwa w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku
a. Marszałek województwa, w drodze decyzji, dokonuje wykreślenia z rejestru przedsiębiorcy wpisanego do rejestru odpowiednio w przypadku:
a.a. gdy prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej we wpisie działalności
a.b. stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez przedsiębiorcę działalności
a.c. naruszenia obowiązków lub niespełnienia kryteriów
b. Marszałek województwa może, w drodze decyzji, dokonać wykreślenia z rejestru
wprowadzającego produkty w opakowaniach oraz organizacji odzysku opakowań z powodu niezłożenia wymaganego sprawozdania rocznego
c. Marszałek województwa wykreśli z rejestru, w drodze decyzji, prowadzącego recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku w razie cofnięcia lub wygaśnięcia decyzji w zakresie gospodarowania odpadami.
d. W razie stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu ustawowych obowiązków przez organizację odzysku opakowań, prowadzącego recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku oraz eksportera odpadów opakowaniowych lub dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy odpadów opakowaniowych marszałek województwa, w drodze decyzji, wykreśla organizację odzysku opakowań, prowadzącego recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku, eksportera odpadów opakowaniowych lub dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy odpadów opakowaniowych z rejestru.
e. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska sporządza i przekazuje marszałkowi województwa oraz Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, w terminie do dnia 15 lutego, informację o wynikach przeprowadzonych w roku ubiegłym kontroli wprowadzających produkty w opakowaniach, organizacji odzysku opakowań, prowadzących recykling odpadów opakowaniowych lub inne niż recykling procesy odzysku, eksporterów odpadów opakowaniowych lub wewnątrzwspólnotowych dostawców odpadów opakowaniowych, którzy zostali poddani kontroli.
XIII Kary:
Kto będąc zobowiązanym do wpisania do rejestru:
- produkuje i wprowadza do obrotu pod własnym oznaczeniem opakowania (których rodzaje określa załącznik nr 1 do ustawy) zawierające produkty lub produkty wymienione w załącznikach nr 2 i 3 do ustawy
- importuje lub wewnątrzwspólnotowo nabywa opakowania (których rodzaje określa załącznik nr 1 do ustawy) zawierające produkty lub produkty wymienione w załącznikach nr 2 i 3 do ustawy
- wprowadza do obrotu pod własnym oznaczeniem opakowania (których rodzaje określa załącznik nr 1 do ustawy) zawierające produkty lub produkty wymienione w załącznikach nr 2 i 3 do ustawy, których wytworzenie zlecił innemu przedsiębiorcy,
- pakuje produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadza je do obrotu, z wyłączeniem jednostek handlu detalicznego,
- prowadzi jednostkę lub jednostki handlu detalicznego o powierzchni handlowej powyżej 500 m2 lub więcej niż jedną jednostkę handlu detalicznego o łącznej powierzchni handlowej powyżej 5.000 m2, i pakuje produkty z przeznaczeniem do sprzedaży w tych jednostkach
nie będąc wpisanym do rejestru, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 zł do 500 000 zł
- Kto, wbrew przepisom ustawy, nie składa wniosku o zmianę wpisu do rejestru lub wniosku o wykreślenie z rejestru lub składa wnioski nierzetelne, podlega karze grzywny
- Kto, wbrew przepisom nie umieszcza numeru rejestrowego na fakturach związanych z obrotem opakowaniami zawierającymi produkty, podlega karze grzywny
a. Kapitał zakładowy organizacji odzysku opakowań powinien wynosić co najmniej 5.000.000 złotych, z zastrzeżeniem:
a.a. Do dnia 31 grudnia 2011 r. kapitał zakładowy organizacji odzysku opakowań wynosi co najmniej 1.000.000 złotych.
a.b. Do dnia 31 grudnia 2012 r. kapitał zakładowy organizacji odzysku opakowań wynosi co najmniej 3.000.000 złotych.
b. Nie podniesienie kapitału zakładowego do wymaganej wysokości w terminie określonym w ust. 1 i 2 powoduje rozwiązanie organizacji odzysku opakowań.
c. Jeżeli organizacja odzysku opakowań w terminie 60 dni od upływu terminu podniesienia kapitału zakładowego nie przedstawi marszałkowi województwa odpisu zmian dokonanych w statucie i rejestrze sądowym, potwierdzających podniesienie kapitału zakładowego do wymaganej wysokości, marszałek województwa składa do sądu rejestrowego wniosek olikwidację organizacji odzysku opakowań.
Organizacja odzysku opakowań jest obowiązana do wdrożenia Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami Europejskiego Systemu Ekozarządzaniai Audytu (EMAS).
III. Finansowanie działań edukacyjnych prowadzonych przez Organizacje Odzysku.
Organizacja przeznacza na publiczne kampanie edukacyjne co najmniej 5% swoich przychodów. Organizacja odzysku, która nie dopełnia obowiązku przeznaczenia co najmniej 5 % swoich przychodów na publiczne kampanie edukacyjne, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 zł do 500.000 zł. Wydatki poniesione na ten cel przez organizację muszą być udokumentowane.
Organizacja odzysku opakowań, która wbrew przepisom nie dopełnia obowiązku przeznaczenia przychodów na publiczne kampanie edukacyjne, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 zł do 500.000 zł.
IV. Zakres (przedmiot) współpracy z Organizacją Odzysku.
W przypadku otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości organizacji odzysku, obowiązki ponownie obciążają wprowadzającego opakowania zawierające produkty, w stosunku do masy opakowań wprowadzonych przez niego na terytorium kraju za cały dany rok kalendarzowy, którego dotyczyła realizacja. Za obowiązki te organizacja odzysku oraz wprowadzający opakowania zawierające produkty odpowiadają solidarnie.
a. Wprowadzający opakowania zawierające produkty albo organizacja odzysku, którzy nie wykonali obowiązku są obowiązani do wpłacania opłaty produktowej, obliczonej oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu:
c.c. recyklingu dla wszystkich opakowań razem ( projekt ustawy przewiduje określenie sposobu obliczenia opłaty produktowej w przypadku nieuzyskania przez przedsiębiorcę lub organizację odzysku wymaganego poziomu recyklingu dla wszystkich opakowań razem).
b. Nie wnosi się opłaty produktowej, której łączna roczna wysokość dla opakowań wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy nie przekracza 100 zł.
a. Prowadzący jednostkę handlową udostępniając torby foliowe jest obowiązany do pobrania opłaty recyklingowej od pobierającego torbę foliową. Stawka opłaty recyklingowej wynosi 20 gr. za sztukę Prowadzący jednostkę handlu detalicznego i hurtowego jest obowiązany do prowadzenia ewidencji obejmującej ilość udostępnianych toreb foliowych.
a.a. W przypadku, gdy prowadzący jednostkę handlu detalicznego i hurtowego udostępnia torby foliowe do pakowania produktów, niepobierając opłaty recyklingowej, jest obowiązany do wpłacenia opłaty recyklingowej za każdą udostępnioną torbę foliową
a.b. Opłatę recyklingową wnosi się na odrębny rachunek bankowy urzędu marszałkowskiego, właściwego na miejsce udostępniania torby foliowej, do 10 dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym opłatę pobrano lub było się obowiązanym do jej pobrania
a.c. W razie stwierdzenia, że prowadzący jednostkę handlową, pomimo ciążącego obowiązku, nie dokonał wpłaty opłaty recyklingowej lub dokonał wpłaty w wysokości niższej od należnej, marszałek województwa wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości z tytułu opłaty recyklingowej
a.d. Marszalek województwa może dokonać kontroli przedsiębiorców podlegających wpisowi do rejestru w zakresie wykonywania przez tych przedsiębiorców obowiązków ustawowych, a w szczególności w zakresie weryfikacji informacji zawartych w sprawozdaniach
- Marszałek województwa może upoważnić do wykonywania funkcji kontrolnych pracowników podległego mu urzędu marszałkowskiego. Kontrolujący, wykonując kontrolę, jest uprawniony do:
a.a. wstępu wraz z rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem przez całą dobę na teren nieruchomości, obiektu lub ich części, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, a w godzinach od 6 do 22 - na pozostały teren
a.b. przeprowadzania badań lub wykonywania innych niezbędnych czynności kontrolnych;
- żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego;
- żądania okazania dokumentów i udostępnienia wszelkich danych mających związek z problematyką kontroli, w tym dokumentów związanych z prowadzeniem ewidencji operacji gospodarczych.
- Marszałek województwa występuje do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań będących w jego kompetencji, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzi naruszenie przez kontrolowanego przedsiębiorcę przepisów ustawy lub występuje uzasadnione podejrzenie, że takie naruszenie mogło nastąpić, przekazując dokumentację sprawy